Psikologlar KPSS’de Ne Çözer? İçimdeki Mühendisle İçimdeki İnsan Arasında Bir Tartışma
Konya’da akşamları sessiz olur. Bu sessizlik benim kafamın içindeki tartışmaları daha da görünür kılar. Bir yanda sayılarla, tablolarla, sistemlerle düşünen içimdeki mühendis; diğer yanda insanı, duyguyu, anlamı önemseyen içimdeki sosyal taraf. Son zamanlarda zihnimi en çok meşgul eden sorulardan biri şu: Psikologlar KPSS’de ne çözer?
Basit bir soru gibi duruyor ama içine girince öyle olmadığını anlıyorsun. Çünkü bu soru aslında iki ayrı dünyayı çarpıştırıyor: sınav sistemi ve insan bilimi.
İçimdeki Mühendis Konuşuyor: KPSS Bir Sistemdir
İçimdeki mühendis net konuşuyor. Ona göre KPSS, adı üstünde, ölçme ve sıralama sistemi. Kim olduğun, ne hissettiğin değil; ne çözdüğün önemli. “Psikologlar KPSS’de ne çözer?” sorusuna verdiği cevap çok teknik:
Genel Yetenek – Genel Kültür.
Yani Türkçe, matematik, tarih, coğrafya, vatandaşlık.
İçimdeki mühendis diyor ki:
“Psikolog olman, empati yeteneğin, insan ruhunu anlaman sınavda kimsenin umurunda değil. KPSS’de matematikte oran-orantı yapamazsan, Türkçe paragraf sorusunda ana fikri kaçırırsan sistem seni eler.”
Bu bakış açısı bana biraz soğuk geliyor ama mantıklı. KPSS bir makine gibi işliyor. Psikologlar KPSS’de ne çözer sorusunun bu tarafında, psikolojiye dair tek bir soru bile yok çoğu zaman. Bu durum içimdeki mühendis için sorun değil, çünkü sistemin tutarlı olduğunu düşünüyor.
İçimdeki İnsan Tarafı İtiraz Ediyor
Tam bu noktada içimdeki insan tarafı dayanamaz ve söze girer.
“Bir dakika,” diyor, “insanla çalışacak biri için sadece matematik ve tarih mi yeterli?”
İşte burada duygusal tarafım devreye giriyor. Psikologlar KPSS’de ne çözer sorusu benim için sadece ders isimlerinden ibaret değil. Çünkü psikolog dediğin kişi, birinin en kırılgan anına dokunacak. Travma dinleyecek, kaygıyla yüzleşecek, bazen sessizce ağlayan birine eşlik edecek.
İçimdeki insan tarafı şunu hissediyor:
Bu kadar insani bir mesleğin, tamamen sayısal ve ezbere dayalı bir sınavla ölçülmesi eksik.
Evet, sistem böyle. Ama doğru mu? İşte burada kafam karışıyor. Psikologlar KPSS’de ne çözer sorusu, aynı zamanda “psikologlardan ne bekliyoruz?” sorusunu da getiriyor.
Alan Bilgisi Yokluğu: Bir Çelişki mi?
İçimdeki mühendis tabloyu açıyor, analiz yapıyor.
“Bak,” diyor, “öğretmenlerin alan sınavı var, bazı mesleklerin var ama psikologların çoğu alımda alan sorusu çözmüyor.”
Bu teknik olarak doğru. Psikologlar KPSS’de genellikle alan bilgisi değil, genel kültür-genel yetenek çözüyor. Yani gelişim psikolojisi, klinik kuramlar, testler, vakalar sınavın dışında kalıyor.
İçimdeki insan tarafı ise bu noktada ciddi bir huzursuzluk hissediyor.
“Bir psikoloğun mesleki yeterliliği nasıl ölçülmez?” diye soruyor.
Haklı bir soru. Psikologlar KPSS’de ne çözer sorusu bu yüzden sadece adayları değil, sistemi de sorgulatıyor. İnsan ruhunu anlamaya çalışan bir meslek grubunun, ruhsuz bir sınavla değerlendirilmesi ironik geliyor bana.
Rekabet Gerçeği: Herkes Aynı Parkurda
İçimdeki mühendis yeniden söz alıyor:
“Adalet burada,” diyor. “Herkes aynı soruları çözüyor.”
Gerçekten de KPSS’nin en güçlü yanı bu. Psikolog, sosyolog, mühendis, işletmeci… Herkes aynı Türkçe paragrafı okuyor, aynı matematik problemini çözüyor. Bu da sistemin ölçülebilirliğini artırıyor.
Ama içimdeki insan tarafı bu adaleti biraz mekanik buluyor. Çünkü herkes aynı parkurda koşsa bile, herkesin hedefi aynı değil. Psikologlar KPSS’de ne çözer sorusu burada anlam değiştiriyor: Aslında herkes aynı soruları çözüyor ama herkesin taşıdığı sorumluluk farklı.
Sonuç: İki Bakış Açısı da Haklı
Konya gecelerinde bu iç tartışma bazen beni yoruyor ama aynı zamanda geliştiriyor. Sonunda şuna varıyorum:
Psikologlar KPSS’de ne çözer?
Teknik olarak: Türkçe, matematik, tarih, coğrafya, vatandaşlık.
Ama zihinsel olarak çok daha fazlasını çözüyorlar. Sistemle vicdan arasında, meslekle sınav arasında, insanla sayı arasında bir denge kurmaya çalışıyorlar.
İçimdeki mühendis sistemi anlamaya devam ediyor.
İçimdeki insan tarafı ise sistemi sorgulamayı bırakmıyor.
Belki de psikolog olmak isteyen biri için bu çelişki bir dezavantaj değil, bir hazırlık. Çünkü gerçek hayatta da net cevaplar yok. Bazen doğru şık yok, bazen en doğru şey sadece dinlemek.
Ve sanırım bu yüzden, psikologlar KPSS’de ne çözer sorusunun en dürüst cevabı şu:
Sadece soruları değil, kendi içlerindeki çelişkileri de çözüyorlar.