Habis Kim? İktidar, Güç ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal İnceleme Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimcisinin Perspektifi Güç, insan toplumlarının tarihsel süreçleri boyunca şekillenen bir olgu olarak, sadece yöneticilerin ellerinde toplanan bir unsur olmanın ötesindedir. Güç ilişkileri, toplumların varlıklarını sürdürebilmeleri için temel bir yapı oluşturur. Toplumsal düzenin biçimlenmesinde önemli bir rol oynayan bu güç, sadece iktidarın el değiştirmesiyle değil, aynı zamanda bu iktidarın nasıl kurulduğu, kimler tarafından nasıl yürütüldüğü ve kimlerin bu düzenin içinde yer aldığıyla da doğrudan ilişkilidir. Peki, Habis kimdir? Bu figür, iktidarın gücünü kimlerin elinde tuttuğunu, toplumsal düzenin nasıl şekillendiğini, ideolojinin hangi düzeyde…
10 YorumEtiket: ve
“Reftiye ne demek?” Eski bir kelimeye takılıp kalmaktan bıktım: İhracata vergi koyan bir düzeni bugün savunur musunuz? Samimi olayım: “Reftiye ne demek?” diye sorup geçmek istemiyorum. Çünkü “reftiye”, tozlu arşiv kelimelerinden ibaret değil; ticarete, devlet aklına ve güç ilişkilerine dair sert bir ayna. İhracatın üstüne vergi bindiren bir sistemi romantikleştirmek mi, yoksa ondan ders çıkarıp bugünün ticaret tartışmalarını cesurca mı yapmak lazım? Ben ikincisini savunuyorum. Reftiye ne demek? (Kısa ve net tanım) “Reftiye”, Osmanlı’da Tanzimat’a kadar ülkeden çıkarılan (ihraç edilen) mallardan alınan gümrük vergisinin adıdır; yani ihracat vergisi. Terim, klasik literatürde doğrudan dış gümrük kalemleri arasında sayılır. Bu, yalnızca dilsel…
8 YorumKapital Toplum Nedir? Eşitlik, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Derinlemesine Bir Bakış Her sabah uyandığımızda, içinde yaşadığımız dünyayı şekillendiren görünmez bir güçle karşı karşıyayız: kapital. Bu güç yalnızca parayı, üretimi ya da piyasayı değil; ilişkilerimizi, değerlerimizi, kimliklerimizi ve hatta hayallerimizi bile etkiler. “Kapital toplum” dediğimiz yapı, sadece bir ekonomik sistem değil; kimlerin güçlü, kimlerin görünmez olduğunu belirleyen dev bir toplumsal mekanizmadır. Bu yazıda, kapital toplumun ne olduğunu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet merceklerinden birlikte ele alacağız. Çünkü mesele yalnızca ekonomi değil, hepimizin hayatının tam ortasında duran bir adalet ve eşitlik meselesi. Kapital Toplum Nedir? Klasik Tanımın Ötesine Geçmek Kapital…
8 YorumKanunsuz Topraklar Dizisi Neden Bitti? Reyting, Rekabet ve Temsil Üzerine Duyarlı Bir Değerlendirme Bugün sana, yalnızca bir dizinin vedasını değil; görmezden gelinen emeklerin, ekran başındaki sessiz kalabalıkların ve temsil arayışının hikâyesini anlatmak istiyorum. “Kanunsuz Topraklar dizisi neden bitti?” sorusunu konuşurken; kalbin empatisiyle aklın muhasebesini aynı masaya oturtalım. Çünkü bazı vedalar yalnız rakamlarla değil, insanlar ve hikâyelerle anlaşılır. “Neden Bitti?” sorusunun çıplak gerçeği: Reyting, maliyet ve sert rekabet Önce çıplak gerçeği söyleyelim: Dizi 9 Şubat 2022’de yayımlanan 16. bölümüyle final yaptı. Gerekçe, beklenti altı reytingler, yüksek yapım maliyeti ve güçlü rakiplerle aynı gecede yarışma zorunluluğuydu. Kanal – yapım tarafı değişiklikler denese…
10 YorumKelimenin Şifası: Edebiyatın Meyvesi ve Şekerin Sessiz Hikâyesi Edebiyat, bazen bir meyve bahçesi gibidir; her kelime, içinde saklı bir öz taşır. Kelimelerin tadına varmak, bir dilin derinliğinde gezintiye çıkmak gibidir. Şeker hastalığına iyi gelen meyvenin adını ararken, aslında yalnızca bir sağlık reçetesinin değil, aynı zamanda bir anlamın ve anlatının iyileştirici gücünün peşine düşeriz. Çünkü bazen bir kelime, bir meyve kadar tatlı ve bir cümle kadar şifalı olabilir. Meyveler ve Metinler: Tat ile Anlam Arasındaki Görünmez Köprü Edebiyat tarihinde meyve imgesi, daima insanın içsel dönüşümünü temsil etmiştir. Dostoyevski’nin kahramanları bir elma ile sınanırken, Orhan Pamuk’un romanlarında bir nar iç çatışmaların simgesine…
14 YorumSistematik Düşünce Ne Demek? Tarihsel Bir Perspektiften Bir Tarihçinin Samimi Girişi: Geçmişi Anlamak ve Günümüze Bağ Kurmak Tarihçi olmak, sadece geçmişi araştırmakla kalmaz, aynı zamanda o geçmişi bugünkü yaşamla bağdaştırmak, geçmişin izlerini günümüzde görmek ve insanlık tarihindeki önemli kırılma noktalarını anlamak anlamına gelir. Her dönemde, toplumu şekillendiren düşünsel akımlar, toplumsal yapılar ve bireylerin düşünme biçimleri belirleyici olmuştur. Bugün, “sistematik düşünce” kavramı üzerine düşündüğümüzde, bu terimin tarihsel süreçlerle nasıl bağlantılı olduğunu ve modern dünyadaki etkilerini anlamak oldukça önemlidir. Sistematik düşünce, her şeyin bir bütün olarak ele alındığı ve her parçanın birbirine bağlı bir şekilde analiz edildiği bir düşünme biçimidir. Bu yazı,…
10 YorumEn Tehlikeli Kene Hangisi? Bilimin Merceğinden Küçük Ama Ölümcül Bir Dünyaya Yolculuk Doğanın en küçük canlılarından bazıları, etkileri bakımından en büyük tehditleri oluşturabilir. Kene de bu canlılardan biri. Boyutları birkaç milimetreyle sınırlı olsa da, taşıdıkları hastalıklar ve yaydıkları virüslerle hem insanlar hem de hayvanlar için ciddi riskler oluştururlar. Bu yazıda, “En tehlikeli kene hangisi?” sorusuna bilimsel verilerle yaklaşacak, ancak konuyu herkesin rahatça anlayabileceği şekilde ele alacağız. Hazırsan, bu küçük ama etkisi büyük canlıların dünyasına birlikte bakalım. 🪱🔬 — Kene Nedir ve Neden Tehlikelidir? Kene, akarlar sınıfına ait, kan emerek beslenen parazit bir canlıdır. Özellikle sıcak ve nemli bölgelerde yaygın olan…
6 YorumAçıklayıcı Metin Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Toplumsal Cinsiyet ve Çeşitlilik Açısından Açıklayıcı Metinler Açıklayıcı metinler, herhangi bir konu hakkında bilgilendirici ve öğretici içerik sunmayı amaçlayan yazılardır. Ancak, bu metinlerin amacı sadece bilgi aktarmakla sınırlı değildir. Aynı zamanda, okuyucuyu düşündürmek, duygusal bir bağ kurmak ve toplumsal sorunlara dair farkındalık yaratmak gibi bir işlev de üstlenebilirler. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konularda açıklayıcı metinlerin rolü, bu tür meseleleri anlamak ve toplumsal normları sorgulamak için önemli bir araçtır. Kadınların empati odaklı bakış açıları, toplumsal cinsiyet eşitliğinin, kadınların güçlenmesinin ve toplumsal değişim süreçlerinin daha derinlemesine anlaşılmasına…
14 YorumGıyaben Ne Demek? Öğrenmenin Gücü ve Toplumsal Bağlamda Anlamı Bir Eğitimcinin Gözünden: Öğrenme ve Dönüşüm Eğitim, sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bireylerin dünyayı anlama biçimlerini ve toplumsal ilişkilerini yeniden şekillendirme sürecidir. Öğrenmenin gücü, bir kelimenin, bir kavramın ya da bir düşüncenin, kişisel ve toplumsal hayatımızdaki derin etkilerini anlamamıza yardımcı olmasında yatıyor. Bugün, bu gücü somutlaştıracak bir kavramı inceleyeceğiz: “Gıyaben”. Herkesin bildiği ama belki de tam olarak anlamadığı kelimelerden biridir “gıyaben”. Öğrenme, bazen çok basit bir kelimenin bile insanın zihninde ne kadar büyük dönüşümler yaratabileceğini gösterir. Bu yazıda, “gıyaben” kelimesinin anlamını açıklayacak ve bu kelimenin toplumsal ve pedagogik etkilerini…
10 YorumHanya Ne Demek? Köklerinden Bugüne Uzanan Meraklı Bir Yolculuk Bir kelimeyi ilk kez duyduğunuzda, sanki uzak bir yerden gelen esrarengiz bir tını gibi kulaklarınızda çınlamaz mı? “Hanya” bende hep o hissi uyandırdı. Gel, birlikte bu kelimenin izini sürelim: geçmişten bugüne, dilden kültüre, hatta beklenmedik alanlara doğru küçük ama derin bir keşif yapalım. Hızlı cevap: “Hanya”, tarihsel olarak Girit’teki Chania (Osmanlı döneminde Hanya) kentinin adıdır; günlük dilde ise en çok “Hanya’yı Konya’yı göstermek” deyiminde, “gerçeği sertçe öğretmek, işi ciddiye getirmek” anlamıyla karşımıza çıkar. “Hanya Ne Demek?” sorusunun kısa tanımı Türkçede “Hanya”, iki ana bağlamda geçer. İlki, coğrafi ve tarihsel bağlam: Girit…
4 Yorum